Fotograficzny obraz wolnej Polski

Choć wiele z tych fotografii już znamy, to wybrzmiewają one dopiero w pełni na otwartej właśnie w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski wystawie "Świat nieprzedstawiony. Dokumenty polskiej transformacji po 1989 roku"

Kurator Adam Mazur nie chciał robić tej wystawy równo 20 lat po 1989 roku, żeby uniknąć patosu, jaki towarzyszy zwykle takim rocznicowym pokazom. Wolał chwilę z tym spojrzeniem na ostatnie 20-lecie poczekać. Mniej mamy więc na wystawie w CSW wielkich politycznych wydarzeń, podniosłych narracji, a więcej fotoreporterskiego mięsa z prowincji, miejskich osiedli, koczowisk bezdomnych, kopalni i stoczni.

Tytuł odwołuje się do manifestu polskiej "nowej fali" - książki Kornhausera i Zagajewskiego z 1974 r. i nawiązujących do niej debat na łamach prasy o tym, czy współcześni twórcy są w stanie dotknąć rzeczywistości życia w Polsce.

Na wystawie nawet jeśli mamy kilka dobrze już znanych materiałów fotograficznych, to pokazane są w ciekawych kontekstach, również na tle prac wybitnych zagranicznych fotoreporterów. Są na przykład fotografie Chrisa Niedenthala ze strajków w Stoczni Gdańskiej w 1988 roku; obok slideshow Allana Sekuli z połowy lat 90., którego z kolei interesowały zmiany w przemyśle stoczniowym zachodzące w skali globalnej i wreszcie materiał Michała Szlagi, który dziś na terenie Stoczni obserwuje wyburzenia zabytkowych hal i dogorywającą produkcję. Różny czas, różne estetyki.

Są też na wystawie obrazy bardziej poetyckie, surrealistyczne, jak słynny portret młodej dziewczyny na plaży w Kołobrzegu autorstwa Rineke Dijkstry, fotografie Marka Powera czy nieznane dotąd zdjęcia z Polski Wojtka Wieteski. Wiele z nich zasługuje na osobne wystawy i publikacje.

* Wystawę w CSW Zamek Ujazdowski można oglądać do 15 kwietnia. Biorą w niej udział Anna Beata Bohdziewicz, Rineke Dijkstra, Mariusz Forecki, Piotr Janowski, Carl De Keyzer, Andrzej Kramarz, Weronika Łodzińska, Witold Krassowski, Zoe Leonard, Chris Niedenthal, Maciej Pisuk, Mark Power, Wojciech Prażmowski, Konrad Pustoła, Allan Sekula, Juliusz Sokołowski, Michał Szlaga, Tomasz Tomaszewski, Łukasz Trzciński, Tomasz Wiech, Jerzy Wierzbicki, Wojciech Wieteska, Wojciech Wilczyk, Monika Zawadzki i Maria Zbąska.