Filtry - perła Warszawy. Trafią na listę UNESCO?

tu
02.02.2012 aktualizacja: 2012-02-01 19:58
A A A Drukuj
Filtry Warszawskie Fot. Bartosz Bobkowski / Agencja Gazeta
  • Noc Muzeów w całej Polsce - zdjęcie z wnętrza Filtrów
  • Panorama Żyrardowa. Z lewej plac Jana Pawła II (dawny rynek) z neogotycką farą projektu Piusa Dziekońskiego
Warszawska Stacja Filtrów i osada fabryczna w Żyrardowie zostaną dziś uroczyście przyjęte w poczet pomników historii. Do tej pory na całym Mazowszu tytuł ten przysługiwał tylko Staremu Miastu w Warszawie wraz z Traktem Królewskim i Wilanowem.
Rozporządzenie o dwóch nowych pomnikach historii podpisał prezydent Bronisław Komorowski. Dokumenty weszły w życie dwa tygodnie temu, ale dopiero dzisiaj w Pałacu Prezydenckim wręczone zostaną delegacji samorządów Warszawy i Żyrardowa. To właśnie władze obu tych miast wystąpiły o uznanie zabytkowych zespołów za pomniki historii.

Zaprojektowana przez Williama Lindleya Stacja Filtrów na Ochocie jest bodaj ostatnim tego typu XIX-wiecznym zakładem w Europie - niemal w całości zachowanym, doskonale utrzymanym i działającym nieprzerwanie od 1886 r. W przypominających krypty średniowiecznych katedr podziemnych komorach filtracyjnych i nadziemnych budynkach o sterylnych wnętrzach uzdatniana jest woda płynąca potem do warszawskich domów. Zakład zachwyca architekturą i rozwiązaniami technicznymi z czasów Lindleya, ale też z lat międzywojennych (gmach Stacji Filtrów Pospiesznych), a jego terenie znajduje się np. niespotykana nigdzie indziej w Warszawie aleja platanowa.

Pochodząca również z XIX w. osada fabryczna w Żyrardowie to idealne miasto przemysłowe z istniejącym do dziś podziałem na osiedle robotnicze, dzielnicę dyrektorów, park z pałacykiem właściciela fabryki, teren zakładów lniarskich i budynki użyteczności publicznej. Mimo upadku żyrardowskiej fabryki po 1989 r., większość budynków osady jest dobrze zachowana. Władze miasta zdobywają unijne fundusze na rewitalizację, a prywatni inwestorzy w dawnych halach produkcyjnych urządzają lofty.

- Uznanie za pomnik historii nie daje zabytkom dodatkowej ochrony. I tak muszą być one wcześniej wpisane do rejestru. Tytuł ma charakter prestiżowy, otrzymują go obiekty wyjątkowej rangi w skali kraju. Jest też wstępem koniecznym do ubiegania się o wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO - tłumaczy mazowiecki konserwator zabytków Rafał Nadolny.

W Polsce wyróżnienie to przyznawane jest od 1994 r. Do tej pory otrzymało je 48 zabytków.

Podziel się

Najnowsze wiadomości z Ochoty