Ziemiaństwo i arystokracja na starej fotografii

Tomasz Urzykowski
19.06.2007
A A A Drukuj
Rodzina Czapskich pozuje obok swego pałacu w białoruskich Przyłukach. Ma być zabawnie, więc osoby ustawiają się od najwyższej do najniższej, w dodatku profilem do fotografa. Po 105 latach zdjęcie to można zobaczyć na wystawie otwieranej dziś o 17. w Domu Spotkań z Historią przy Karowej.
Fotografie pochodzą z imponującej kolekcji Janusza Przewłockiego. Przez ponad 30 lat zgromadził on ponad 20 tys. odbitek i negatywów. Utrwalone w kadrze sceny z życia polskiego ziemiaństwa i arystokracji z przełomu XIX i XX w. wyglądają dziś jak obrazy z odległego, zaginionego świata. Na zdjęciach pojawiają się przedstawiciele sławnych rodów: Lubomirskich, Radziwiłłów, Branickich, Czartoryskich, Potockich, Zamoyskich, Czapskich, a także rodzin mniej znanych. Widać piękne pałace i ogrody, ówczesne zwyczaje i modę. Są tu zarówno portrety wykonywane w atelier, jak i fotografie plenerowe ze ślubów, wesel, bali, polowań, przyjęć i zabaw na świeżym powietrzu. Autorami części zdjęć były renomowane zakłady Walerego Rzewuskiego z Krakowa i Jana Mieczkowskiego z Warszawy.

Sam Janusz Przewłocki też pochodzi z rodziny ziemiańskiej. Jest synem Henryka Przewłockiego i Karoliny Marii Hutten-Czapskiej (siostry malarza i pisarza Józefa Czapskiego). Urodził się 80 lat temu w majątku Mordy koło Siedlec. Jego ojciec zmarł w sowieckim obozie w Borowiczach w 1946 r. - Historią rodzinną i genealogią zainteresował się po śmierci matki. A żyłkę kolekcjonerską odziedziczył zapewne po dziadku - Emeryku Czapskim - który w Krakowie stworzył znany zbiór medali - mówi Grzegorz Przewłocki, syn kolekcjonera.

Janusz Przewłocki przez wiele lat wydawał pamiętniki polskie z XVIII-XX w. Współpracował Komitetem Obrony Robotników i paryską "Kulturą". Jest też współtwórcą Archiwum Wschodniego i przewodniczącym Komisji Historycznej Związku Sybiraków, choć z powodu choroby nie uczestniczy już w jej pracach.

Wydzielona część wystawy w Domu Spotkań z Historią dotyczy dworu w Mordach oraz rodzin Przewłockich i Czapskich.

Wystawa "Wokół pałacu i dworu. Świat ocalony w kolekcji Janusza Przewłockiego" czynna będzie do 29 lipca w Domu Spotkań z Historią przy Karowej 20. Wstęp wolny.

Brak komentarzy