Świętujemy 20 lat wolności - program imprez

Dziś 20. rocznica upadku PRL-u. Krakowskie Przedmieście stanie się areną wielkiego artystycznego festynu, na placu Teatralnym zagrają gwiazdy z lat 80., a w kilkudziesięciu miejscach w stolicy wystrzelą korki od szampana. Odzyskanie wolności 4 czerwca 1989 r. po raz pierwszy obchodzimy tak hucznie.

Główne warszawskie obchody odbywają się pod hasłem "Wyłącz system". Organizuje je Dom Spotkań z Historią. Przygotowania do dzisiejszego święta widać na Krakowskim Przedmieściu już od kilku. Wzdłuż ulicy - od pomnika Kopernika do skweru przy Karowej - wyrosły tajemnicze bryły z otworami w ścianach. Wysokie na 3 metry prostopadłościany są elementami multimedialnej ekspozycji "Sztafeta do wolności 1976-1989" przygotowanej merytorycznie przez Ośrodek Karta. Oryginalną formę plastyczną nadał wystawie Mirosław Nizio, współautor ekspozycji Muzeum Powstania Warszawskiego.

Otwarcie na wolny świat

- Jest to jedenaście brył - kubików przedstawiających najważniejsze etapy naszej drogi do wolności: od zorganizowania się opozycji w 1976 r. do odzyskania niepodległości po wyborach 4 czerwca 1989 r. Każdy kubik ma inną formę, bo opowiada inną historię. Ich kształt symbolizuje te wydarzenia - tłumaczy Mirosław Nizio.

Spotykamy go na wystawie. Jest środa, późne popołudnie, do rozpoczęcia festynu pozostała niespełna doba. Multimedialne kubiki nie są jeszcze gotowe, ale projektant godzi się oprowadzić nas po ekspozycji. Do każdej z brył można wejść przez wycięte w ścianach otwory, by w środku zobaczyć zdjęcia, a od czwartku również obejrzeć wyświetlane na ekranie filmy i posłuchać archiwalnych nagrań dźwiękowych.

W pierwszym prostopadłościanie ustawionym przy pomnika Kopernika umieszczono fotografie opozycjonistów z lat 70. i maszynkę z korbkami do przeglądania dokumentów (jak w starej bibliotece). Wnętrze następnego wyklejono wielkim zdjęciem z papieskiej mszy z 1979 r. W kolejnych widzowie znajdą obrazy z sierpnia 1980 r. i pierwszego zjazdu "Solidarności". Kubik "Stan wojenny" jest wykrzywiony i pomalowano na czarno. Trudno się z niego wydostać, bo otwór wyjściowy jest bardzo niski. W środku poza zdjęciami znajdzie się rozregulowany "śnieżący" telewizor z czasów PRL-u, będą też odtwarzane nagrania kazań ks. Jerzego Popiełuszki. Kubik traktujący o opozycji w latach 1982-86 urządzono na wzór mieszkania w bloku, w którym zamiast okien zapalają się zdjęcia. Zaś "Oddawanie władzy" składa się z dwóch nie bardzo do siebie pasujących elementów - czerwonego i białego (władza i opozycja) z wyciętym w suficie kołem symbolizującym Okrągły Stół. Ostatnia bryła poświęcona niepodległej Polsce otwarta jest na wszystkie strony.

- To symbol otwarcia na wolny świat - podkreśla Mirosław Nizio.

Dla gości wystawy przygotował kilka atrakcji. W kubiku opowiadającym o reakcji Zachodu na stan wojenny każdy będzie mógł napompować helem balon i wypuścić z dołączonym hasłem lub życzeniem. W prostopadłościanie poświęconym "jesieni ludów" na zwiedzających czekać będą naklejki, z których można stworzyć obraz.

Krzyżówka wyborcza i koncert z lat 80.

Świętowanie wolności na Krakowskim Przedmieściu rozpocznie się dziś o godz. 17. W tym samym czasie wzdłuż całej ulicy rozgrywać się będzie kilkanaście różnych działań artystycznych i społecznych.

W kilku miejscach pojawią się uliczni grajkowie - w tej roli zobaczymy znanych artystów, m.in.: Macieja Maleńczuka, Mikołaja Trzaskę i Raphaela Rogińskiego.

Przy bramie Uniwersytetu Warszawskiego warszawiacy będą mogli ponarzekać na rzeczywistość. Ich wypowiedzi będą nagrywane i wplatane w tworzone na gorąco kompozycje.

Dla tych, którzy nie wierzą, że Polacy potrafią zwyciężać, przygotowano "terapię historyczną" przy kościele Karmelitów.

Każdy też będzie mógł wziąć udział w akcji Flashmob polegającej na układaniu z ludzi żywej krzyżówki wyborczej.

W pobliżu kościoła Wizytek Towarzystwo Inicjatyw Twórczych "ę" otworzy plac zabaw dla dzieci, w którym maluchy zagrają w kapsle i gumę, a Bohdan Butenko przygotuje solidarnościową adaptację baśni Andersena "Nowe szaty króla".

Na skwerze przy kościele Wizytek uruchomione zostanie również plenerowe kino wyświetlające programy i filmy z lat 80. (zakłócane niezapomnianymi planszami "Przepraszamy za usterki" i "Za chwilę dalszy ciąg programu") oraz legendarny western "W samo południe" z 1952 r. w reż. Freda Zinnemanna.

Na rogu Krakowskiego Przedmieścia i Karowej Jarosław Spychała ze 100 ochotnikami namaluje obraz "Solidarność dzisiaj" o wymiarach "Bitwy pod Grunwaldem" Jana Matejki.

Przy pomniku Mickiewicza zaplanowano spotkanie 20 latach dawnych opozycjonistów.

Na skwerze Hoovera z uczestnikami ówczesnej opozycji będą mogli porozmawiać warszawiacy, przysiadając się do jednego z dziesięciu przygotowanych tam stolików.

O 20 godz. rozpocznie się koncert na pl. Teatralnym. Stołeczna Estrada zaprosiła zespoły, które w latach 80. zajmowały najwyższe miejsca na Liście Przebojów Programu III. Wystąpią m.in.: Perfect, T.Love, Lady Pank, Aya RL, Republika (pierwszy raz od śmierci lidera - Grzegorza Ciechowskiego), Turbo, Klaus Mittfoch, Tilt, Sztywny Pal Azji, Dżem, Kobranocka i inni wykonawcy.

Na zakończenie o godz. 24 Kamieniołomy przy Ossolińskich 7 zapraszają na spektakl "Transformator" w reżyserii Michała Walczaka. W przedstawieniu zagra Rafał Rutkowski.

A w piątek w nieczynnej elektrowni Powiśle odbędzie się fiesta - dancing z muzyką graną na żywo i strzelającymi w niebo fajerwerkami. Początek - godz. 20.

Zobacz, gdzie wznieść toast za wolność

Opisz swoje 20-lecie Dobrze wybraliśmy?