Cmentarne hieny w powstańczej kwaterze

Wstrząsająca kradzież na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Złodzieje zrabowali mosiężne krzyże z grobów żołnierzy Batalionu AK "Kiliński" wsławionego zdobyciem Prudentialu, Poczty Głównej i PAST-y.

Kwatera "Kilińskiego" znajduje się w głębi cmentarza, w pobliżu pomnika Gloria Victis. Pochowano tu żołnierzy batalionu, którzy zginęli w Powstaniu Warszawskim. Na zbiorowych mogiłach stoją nagrobki z mosiężnymi krzyżami, których ramiona wsparte są na kamiennych płytach z nazwiskami poległych. Do tej pory groby "Kilińskiego" nie padały łupem złodziei. Zniknięcie krzyży dostrzeżono w sobotę. Z 19 brakowało dziewięciu.

- Zauważył to kolega Bohdan Bargielski z zarządu naszego środowiska, którego zadaniem jest opieka nad kwaterą - mówi Barbara Scheiner, przewodnicząca Środowiska Batalionu "Kiliński" w Światowym Związku Żołnierzy AK.

Batalion AK "Kiliński" należy do najsłynniejszych formacji Powstania Warszawskiego. Jego żołnierze walczyli w północnym Śródmieściu, na Woli i Starówce, ale też na Żoliborzu i Czerniakowie. Już 1 sierpnia 1944 r. zdobyli najwyższy wówczas w mieście wieżowiec Prudentialu (dzisiejszy hotel Warszawa przy pl. Powstańców Warszawy). Na szczycie drapacza chmur załopotała wtedy biało-czerwona flaga. Następnego dnia batalion zajął broniony przez Niemców budynek Poczty Głównej, a 20 sierpnia - po ciężkich bojach - gmach PAST-y przy ul. Zielnej. W tamtym czasie "Kiliński" liczył blisko 2 tys. żołnierzy. W Powstaniu poległo ich 478. Na Cmentarzu Wojskowym pochowano szczątki 102.

- Wysprzątaliśmy już kwaterę na 1 sierpnia, posadziliśmy nowe rośliny, a tu taki wstrząs - mówi Barbara Scheiner. - Ktoś zbezcześcił groby, zabrał krzyże.

O rabunku kombatanci powiadomili zarząd cmentarza. Ten wezwał policję, która jeszcze w sobotę dokonała oględzin miejsca i wszczęła dochodzenie. Do wczoraj nie zatrzymała sprawców. Za to z kwatery "Kilińskiego" zniknęły kolejne trzy krzyże, a dwa następne są oderwane od tablic.

- Jestem wstrząśnięty. To, co się stało, jest dowodem najwyższego rozpasania - komentuje Tadeusz Filipkowski ze Światowego Związku Żołnierzy AK i pyta: - Jak ten cmentarz jest pilnowany?

- Możemy tylko ubolewać. Takie sytuacje na cmentarzu nieczęsto się zdarzają. Trzeba jednak mieć świadomość, że metalowe elementy nagrobków zawsze są narażone na kradzież. Jakiś czas temu z grobu Kazimierza Górskiego zniknęła piłka - przypomina głośną historię Krystyna Zielińska, zastępczyni kierownika Cmentarza Wojskowego.

Nekropolia ma powierzchnię 26 ha. Teren otoczony jest wysokim ogrodzeniem i - jak słyszymy od Krystyny Zielińskiej - strzeżony przez "dwa całodobowe posterunki ochrony".

- Ale złodziej też ochronę obserwuje. Obszar jest bardzo duży, zadrzewiony, a w nocy nieoświetlony. Mamy kryzys, więc latarnie prędko nie staną. W tej chwili nie sposób lepiej monitorować cmentarza - twierdzi pani kierownik.

My na wojskowych Powązkach byliśmy wczoraj wieczorem i nie spotkaliśmy ani jednego ochroniarza.

- Nasz kolega zamiast strażników widział kręcących się wśród grobów lumpów. Wyglądali, jakby tam spali - mówi Barbara Scheiner. Apeluje o wprowadzenie na cmentarzu nocnych patroli.

Kombatanci nie mają wątpliwości: przyczyną zła jest fatalna działalność skupów złomu. - Ktoś przecież odkupuje od złodziei zrabowane elementy - mówi Tadeusz Filipkowski.

Przeczytaj także: Jakie będą obchody rocznicy wybuchu Powstania