W hołdzie 12 milionom ofiar totalitaryzmu

Józef Grymaszewski zginął w oflagu, Włodzimierz Ambrożewicz - w lesie katyńskim, a deportowana na Syberię Janina Lasota musiała pracować przy wyrębie lasu. Wczoraj na pl. Piłsudskiego otwarto wystawę poświęconą polskim ofiarom II wojny światowej.

To pierwsze, symboliczne uhonorowanie wszystkich obywateli II Rzeczypospolitej, którzy w czasie II wojny światowej padli ofiarą niemieckich i sowieckich represji - podkreślają organizatorzy wystawy.

Hołd pod Grobem Nieznanego Żołnierza

Ekspozycja jest wspólnym przedsięwzięciem Domu Spotkań z Historią i Ośrodka Karta. Zaprojektowana przez Krzysztofa Langa multimedialna instalacja składa się z 18 tablic odpowiadających 18 kategoriom represji. Na każdej umieszczono biogram jednej z ofiar, odpowiadającej konkretnej grupie prześladowanych.

Jeńców wojennych reprezentuje Józef Grymaszewski - uczestnik kampanii wrześniowej, oficer Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Narew". Wzięty do niewoli 13 września 1939 r. W obozie choruje na gruźlicę i rozstrój nerwowy. W 1942 r. dwukrotnie próbuje uciec. Raz zostaje schwytany, za drugim razem zabija go niemiecki strażnik. Na tablicy poświęconej deportacjom w głąb Rosji czytamy o Janinie Lasocie, żonie gajowego z Borysławia, którą 10 lutego 1940 r. wywieziono z rodziną na Syberię. Rąbie las w obwodzie omskim. Do Polski przyjeżdża dopiero w 1947 r. Zamordowanych w Katyniu symbolizuje lekarz i oficer rezerwy Włodzimierz Ambrożewicz. Zmobilizowany we wrześniu 1939 r. do 36. pułku piechoty Legii Akademickiej, przedchodzi z wojskiem na wschód, gdzie dostaje się do sowieckiej niewoli. Trafia do obozu w Kozielsku, a stamtąd do katyńskiego lasu. Ofiarą Holocaustu jest Wolf Bialer, handlowiec z Łodzi i więzień tamtejszego getta. Ukrywa się w ruinach starej synagogi. Schwytany podczas likwidacji żydowskiej dzielnicy, ginie w sierpniu 1944 r. w komorze gazowej w Auschwitz-Birkenau. W tym samym czasie studentka malarstwa Ewa Faryaszewska uczestniczy w Powstaniu Warszawskim. Jest łączniczką harcerskiego Batalionu "Wigry". Ciężko ranna 28 sierpnia na Krzywym Kole, nazajutrz umiera.

Według najnowszych ustaleń IPN i Ośrodka Karta śmierć i represje w dotknęły czasie II wojny światowej co trzeciego obywatela II RP - w sumie 12 mln osób. Do tej pory udokumentowano imiennie tylko 2 mln. Reszta pozostaje anonimowa. Przez cały wrzesień w Domu Spotkań z Historią przy ul. Karowej 20 zbierane będą informacje na ich temat. - Prosimy o przyłączenie się do uhonorowania wszystkich ofiar i przekazywanie danych o bliskich, których dotknęły niemieckie lub sowieckie represje - apeluje Agata Kwiek z DSH.

Komorowski: Duma i honor kraju, który pierwszy sprzeciwił się Niemcom

Dane ofiar represji sowieckich przekazane zostaną do opracowania Ośrodkowi Karta, zaś ofiar represji niemieckich - Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie.

<p class="txt_upl">Wystawę „Każdy z 12 milionów. Hołd ofiarom obu totalitaryzmów” na pl. Piłsudskiego można oglądać do 28 września</i>