Reprezentacyjny pałac będzie jak nowy

Na Nowym Świecie jest już brama z kutego żelaza, która odgradza dziedziniec pałacu Branickich od ulicy. Schowają się za nią konserwatorzy zabytków. Tylko dlaczego każda z pałacowych części ma inny kolor?

Zrób to w Warszawie: z Agnieszką Kowalską i Łukaszem Kamińskim

- To będzie nasze centrum dowodzenia, nowa siedziba wojewódzkiego i stołecznego konserwatora - mówi o pałacu przy Nowym Świecie 18/20 Ewa Nekanda-Trepka, stołeczny konserwator zabytków.

Brama została odtworzona na podstawie starych zdjęć. Wróciła po blisko 60 latach. Choć ocalała z pożogi wojennej została usunięte podczas odbudowy pałacu.

- Przywróciła pierzeję Nowego Światu. Bez niej była przerwana, zagłębiona i od razu otwarta na dziedziniec - przekonuje pani konserwator.

Brama będzie szeroko otwierana, bo na dziedzińcu konserwatorzy chcą pokazywać na planszach, co robią. Wystawy mają się też odbywać w dużym holu. W obecnych siedzibach konserwatorów (przy Jasnej i Foksal) brakuje miejsca.

Pałac na rogu Smolnej i Nowego Światu w połowie XIX w. kupiła Róża z Potockich Branicka. Wtedy gmach został przebudowany przez Henryka Marconiego. Przed wojną mieściła się tu ambasada brytyjska. Kiedy Anglia wypowiedziała wojnę Hitlerowi, pod pałacem 3 września 1939 r. wiwatował tłum warszawiaków. Zabytek został odbudowany w latach 1949-50. Pełnił m.in. funkcję urzędu stanu cywilnego (uwiecznił go Jerzy Stawiński w filmie "Rozwodów nie będzie"), był siedzibą Zarządu Krajowego Związku Młodzieży Wiejskiej, Komendy Głównej OHP, KPN. Do niedawna działało tutaj biuro ogłoszeń "Naszego Dziennika". Korytarze, drzwi, pokoje - wszystko miało marny, peerelowski standard. - W środku było mydło i powidło. Pałac stanowi własność miasta. Bez takiej pewności nikt nie robiłby remontu - mówi Wojciech Bartelski, burmistrz Śródmieścia.

- Trzeba jeszcze osuszyć piwnice, a całą przestrzeń zaadaptować na potrzeby naszych urzędów. Mam nadzieję, że do końca przyszłego roku zaczniemy pracować w pałacu Branickich - mówi Ewa Nekanda-Trepka.

Nowe tynki kładzie, osusza piwnice i odtwarza elementy metalowe firma inżyniera Stanisława Karwowskiego.

Zdziwienie wywołuje kolorystyka zabytku. Prawa oficyna pałacu (od 1851 r. mieści się w niej apteka z neogotyckim wyposażeniem), ma kolor oliwkowej zieleni. -Zabieramy się za jej remont - zapowiada Stanisław Karwowski. Będzie miała tę samą kolorystykę co korpus pałacowy, zbliżoną do barw jakie nadał im Henryk Marconi w latach 40 XIX w.

Nie dla zbója odbój
Kilka lat temu złomiarze skradli żeliwny odbój z bramy pałacu Branickich przy Nowym Świecie. Teraz znikł kolejny. Czyżby znowu padł ofiarą zbója? Inżynier Karwowski uspokaja, że nie.
O tym, że żeliwny zabytek przepadł, zawiadomili nas czytelnicy. Podobne odboje - często przyjmujące kształt żeliwnych kamieni, krasnali lub rycerzy o głowach zakutych w hełmy - chroniły ościeża bram przed obijaniem ich przez powozy.
W pałacu Branickich dwa takie odboje można było zobaczyć z boków bramy pałacowej od strony Smolnej. Pierwszy przepadł kilka lat temu. Drugi zachowany można było oglądać jeszcze kilka tygodni temu. Teraz bramę opinają rusztowania. Ale po odboju nie ma śladu. Sam pałac właśnie jest restaurowany. - Proszę się nie niepokoić - mówi inżynier Stanisław Karwowski, którego firma kładzie nowe tynki na elewacjach pałacu. - Zachowany odbój zdemontowaliśmy. Jego żeliwną kopię wykona rzemieślnik z Krakowa. Niedługo ozdobią one na nowo bramę pałacową od Smolnej - zdradza. Kiedy to nastąpi, nie potrafi odpowiedzieć, ale na pewno stanie się to przed zakończeniem remontu pałacu.
Jerzy S. Majewski

Zostań fanem serwisu warszawa.gazeta.pl na Facebooku i Blipie, zasubskrybuj nasz newsletter i kanał RSS, wstaw nasz gadżet, czytaj nas na komórce