Pokażmy, że tęsknimy za Żydami. Dziś na Dworcu Gdańskim

Zróbmy dziś, w rocznicę Marca '68, grupowe zdjęcie na Dworcu Gdańskim - w miejscu, z którego odjeżdżali zmuszeni do wyjazdu z Polski Żydzi - apeluje artysta Rafał Betlejewski.

Kilka miesięcy temu zaczął od malowania na warszawskich murach hasła "Tęsknię za Tobą, Żydzie!". Teraz jeździ po Polsce i fotografuje tych, którzy chcieliby zamanifestować swoją tęsknotę za konkretnymi Żydami, których już z nami nie ma - wyjechali, zginęli, zniknęli z polskich miast i miasteczek. Poznaniacy zaproponowali, by u nich zrobić zdjęcie grupowe, na pływalni w budynku byłej synagogi. W czasie wojny urządzili ją tu Niemcy dla żołnierzy Wehrmachtu. Dziś to pływalnia miejska.

Warszawiaków Rafał Betlejewski chciałby sfotografować na Dworcu Gdańskim, skąd w 1968 roku tysiące Żydów, zaszczutych antysemicką kampanią PRL-owskich władz, zmuszonych było wyjechać z paszportem w jedną stronę. Dla wielu, zwłaszcza młodych ludzi, to był prawdziwy dramat. Niektórzy nie czuli się w ogóle Żydami albo nie wiedzieli dotąd o swoim pochodzeniu. Dworzec Gdański stał się dla nich symbolem wygnania. Dziś wisi tam tablica z cytatem z Henryka Grynberga "Tu więcej zostawili po sobie niż mieli".

Rafał Betlejewski: - Chciałbym powiedzieć ludziom, którzy wtedy zostali z Polski wyrzuceni, że ich cierpienie przejmuje mnie głębokim smutkiem, że było całkowicie niepotrzebne, niczym nieuzasadnione i że jest dla mnie wielką stratą. 

W dziesiątkach listów umieszczonych na uruchomionej przez Betlejewskiego stronie www.tesknie.com pojawiają się wspomnienia o znajomych, kolegach ze szkoły, ze studiów, którzy nagle zniknęli, bo musieli wyjechać. Stanisława Rychlik pisze: "Wielka szkoda, że tak ludzi wygnano, ból i trochę wstydu, choć nie ja zawiniłam. Czy oni czuli, że ja nic nie rozumiem i nie chcę, żeby to się działo? ( ) Tęsknię za wami!"

Piszą też ci, którzy wtedy wyjechali: "Bardzo mnie wzrusza ta akcja, świadczy o wielkich zmianach w psychice Polaków. Dzisiejsza Polska to na szczęście nie ta Polska, którą opuściłem ponad 40 lat temu. Leon Schatz".

Nie brakuje również głosów przepełnionych żalem. Kobieta, którą zmuszono do wyjazdu z Polski w 1968 r., napisała gorzko: "Mam nadzieję, że Polska zostanie z tą tęsknotą, ale bez Żydów".

- Urodziłem się w 1969 roku, a więc w Polsce całkowicie wolnej od Żydów. Odżydzonej ostatecznie rok wcześniej (że użyję określenia z napisu "Nie zażydzicie nam Polski", jaki ktoś wymalował ostatnio w Poznaniu obok mojego "Tęsknię za Tobą, Żydzie!"). Głęboko nad tym boleję, bo ta "odżydzona" Polska jest gorszym, okaleczonym krajem - mówi Rafał Betlejewski. I liczy na to, że wielu warszawiaków stawi się w sobotę o godz. 14 w hali Dworca Warszawa Gdańska , żeby to z nim zamanifestować.  

Przeczytaj także: Akcja "Tęsknię za tobą, Żydzie!"