Wzór na gustowny pochówek teraz znajdziesz w katalogu

Arcybiskup Głódź chciał zbudować pomnik warszawiaka, ale wyszła mu kapela praska. Rozstrzygnięty wczoraj konkurs na nagrobek warszawiaka wygrały projekty spoza stolicy. Architekci z Krakowa, Zabrza i Gdańska doradzą nam, jak się ładnie pochować

Wyniki konkursu ogłoszono w infoQulturze przy pl. Konstytucji. W sali na parterze zawisły plansze z 38 projektami nagrobków nadesłanymi z różnych stron Polski. Większość to proste bryły z krzyżem, ale są też formy nietypowe. Na jednej z plansz widać przezroczysty nagrobek z rosnącymi w środku kwiatami, na innych falujące krzyże, latarnię z okienkiem do wstawiania zniczy, wieżę ze szklanych tafli czy kaplicę z iglicą na dachu przypominającą budowany w Warszawie meczet. - Prace są na wysokim poziomie, choć niektóre zbyt indywidualne. A my poszukiwaliśmy wzorów nadających się do powielania - tłumaczy arch. Jan Mazur, członek jury konkursowego.

Konkurs zorganizowały Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków i Oddział Warszawski Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP). Adresowany był głównie do młodych architektów i studentów architektury. Uczestnicy mieli zaprojektować współczesne nagrobki dla zabytkowych cmentarzy w Warszawie, gdzie co rusz wyrasta kiczowaty pomnik z kolorowego granitu z Chin. Najbardziej oburza to na Starych Powązkach. Wypolerowana na wysoki połysk kamienna tandeta o obłych kształtach wciska się między historyczne grobowce najstarszej części nekropolii. Pisaliśmy o tym wielokrotnie. Receptą na zalew kiczu miał być konkurs. Urzędnicy wymyślili, że najlepsze prace trafią do "Wzornika współczesnych nagrobków zalecanych dla cmentarzy o charakterze zabytkowym". - Zależy nam, by nowe nagrobki wpisywały się w charakter miejsca, nie zakłócały jego atmosfery - podkreśla stołeczna konserwator Ewa Nekanda-Trepka.

Jury pod jej przewodnictwem nagrodziło trzy projekty w trzech kategoriach: nagrobek do 8 tys. zł, do 15 tys. zł i powyżej 15 tys. zł. W najtańszej kategorii wygrała praca Dominiki Falkowskiej, studentki Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej. Zaproponowała leżącą płytę z wyciętym zagłębieniem w kształcie krzyża. Można w nim stawiać znicze, instalować reflektory lub sadzić trawę. W kategorii nagrobków do 15 tys. zł najlepszy okazał się projekt Grzegorza Keniga z Zabrza. Z poziomej płyty wyrastają pionowe słupki ze szczelinami tworzącymi krzyże. - Ta forma jest tak neutralna, że będzie dobrze wyglądać w pejzażu każdego zabytkowego cmentarza - oceniła Ewa Nekanda-Trepka.

W najdroższej kategorii wygrał sarkofag - kompozycja dwóch prostopadłościennych bloków wykonanych z różnych materiałów (np. z kamienia i betonu). To dzieło Piotra Tumidajskiego, studenta ostatniego roku Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej.

Do wzornika trafi w sumie 18 projektów. Ma być gotowy jeszcze w tym roku, a dostępny u konserwatora, w SARP-ie i Zarządzie Cmentarza Powązkowskiego. Za wykorzystanie jednego projektu trzeba będzie zapłacić 50 zł.

Nie wszystkim się to podoba. Władysław Migacz ze Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami twierdzi, że odgórne decydowanie o tym, jak ma wyglądać nagrobek, jest nadużywaniem władzy urzędniczej. Z kolei Marek Moderau, autor wielu rzeźb nagrobnych, uznał, że wprowadzenie wzornika spowoduje ograniczenie swobody twórczej artystów na warszawskich cmentarzach. - Te wzory nie będą nikomu narzucane, a jedynie proponowane. Nie wykluczamy innych form. Jeśli ktoś znajdzie dobrego artystę, który wyrzeźbi mu pięknego anioła, na pewno nie będziemy się sprzeciwiać - zadeklarowała Ewa Nekanda-Trepka.

Przeczytaj także: Więcej tekstów o Muzeum Warszawskiej Pragi>

Wystawa Ars Homo Erotica w Muzeum Narodowym