Zdjęcia Luftwaffe i satelita pomogły zlokalizować pomnik

Nowy pomnik zostanie w niedzielę odsłonięty na Targówku. Do wytyczenia miejsca, w którym stanie, potrzebny był satelita i zdjęcia pilotów Luftwaffe.

Półtorametrowa, wykonana z granitu, złamana kolumna upamiętni Józefa Elsnera, kompozytora, pedagoga, nauczyciela Fryderyka Chopina. Stanie przy ul. Nefrytowej 6, w miejscu, gdzie przed wojną znajdował się dworek Elsnera. Ale ustalenie, gdzie dokładnie stał, nie było proste. Przed II wojną światową folwark otaczały pola i nieużytki. Dziś znajduje się tu spore osiedle Elsnerów: wzdłuż ulic równo poustawiane są budowane już po wojnie domy jednorodzinne. Siatka dróg nie pokrywa się z tą, którą widać na przedwojennych mapach. - Folwark i jego zabudowania zajmowały duży obszar, a nam chodziło o dokładne ustalenie tego, gdzie stał dworek - mówi Rafał Utracki z urzędu dzielnicy.

Dlatego poprosił o pomoc Zygmunta Walkowskiego, varsavianistę, specjalistę od analizy zdjęć lotniczych. Poszukiwania zaczął od archiwalnych planów Warszawy, które porównywał ze zdjęciami lotniczymi wykonanymi przez niemieckiego pilota Luftwaffe w czasie wojny. Bogate archiwum fotografii przestawiających stolicę z lotu ptaka odnalazł i badał kilka lat temu w amerykańskim Archiwum Narodowym w College Park. Na jednym ze zdjęć widać ruiny folwarku Elsnera, ale trudno odnieść je do dzisiejszej mapy miasta. - Potrzebowałem też zdjęć satelitarnych, które dostarczyli mi urzędnicy. Przeskalowanie i skorelowanie z sobą zdjęć lotniczych i satelitarnych pozwoliło na wytyczenie miejsca, w którym stał dworek - tłumaczy Walkowski.

W niedzielę o godz. 16 w miejscu, które wskazał, odsłonięty zostanie pomnik Elsnera autorstwa Marka Moderau (zaprojektował też monument ofiar katastrofy pod Smoleńskiem na Powązkach).

Zobacz zdjęcie lotnicze, na którym widać ruiny dworku Józefa Elsnera:

Historia ukryta w zdjęciach

Ustalenie lokalizacji dworku Józefa Elsnera to nie pierwsze osiągnięcie Zygmunta Walkowskiego. Wcześniej ustalił m.in., gdzie znajdowało się wzniesione przez hitlerowców i zburzone przez Armię Czerwoną miejsce upamiętniające poległego w czasie kampanii wrześniowej generała Wernera von Fritscha (w miejscu stacji benzynowej przy ul. Łodygowej), a także gdzie wykonano zdjęcie mieszkańców Woli powieszonych w czasie Powstania Warszawskiego (ul. Leszno 52). Najsłynniejszym odkryciem na podstawie zdjęć lotniczych odnalezionych w USA jest ustalenie przybliżonej daty zburzenia Zamku Królewskiego. Stało się to między 8 a 13 września 1944 r., a nie - jak pierwotnie przypuszczano - na przełomie listopada i grudnia.

Przeczytaj także: Monstrualny pasożyt już oszpecił pl.Defilad