Nowy pomysł na krzyż pod Pałacem. Kompromisowy?

Politycy się spierają, a architekci działają. W warszawskiej pracowni powstał pomysł na pomnik ofiar katastrofy pod Smoleńskiem pod Pałacem Prezydenckim, który nie ingeruje zbytnio w przestrzeń architektoniczną Krakowskiego Przedmieścia. Czy taki projekt jest w stanie pogodzić obie strony konfliktu?

Autorami projektu są Tomasz Pisarski i młodzi architekci z warszawskiej pracowni FESTGRUPA. Zapewniają, że nie stoją po żadnej stronie konfliktu. W opisie ich pracy czytamy:

Poczucie obowiązku zabrania głosu przez architekta wobec wszystkich obserwowanych propozycji i realizacji pomników, w różnych miejscach, upamiętniających katastrofę i ofiary, w sposób subiektywny przez osobę niezwiązaną z żadną ze stron konfliktu.

Propozycja uwzględnia zostawienie krzyża na Krakowskim Przedmieściu, ale w formie nie rzucającej się w oczy.

Pomiędzy płaskimi jak stoły biurek pomysłami urzędników a socrealistycznymi grzmotami dyżurnych twórców, nie zaproponowano nic co by nie naruszało w sposób agresywny istniejącej, w tym wypadku, przed pałacem, przestrzeni architektonicznej, nie niosło ze sobą treści którymi by można spekulować, a jedynie przez szlachetną skromność, w sposób godny, czciło pamięć ofiar.

Architekci proponują więc krzyż leżący, tylko nieznacznie wzniesiony jednym końcem nad posadzkę Krakowskiego Przedmieścia. Obok wypisane są nazwiska wszystkich ofiar katastrofy.

Cztery płyty z czarnego kamienia są rozsunięte tak że szczelina pomiędzy nimi tworzy zarys krzyża łacińskiego, Krzyż jest powtórzony w poziomej płaszczyźnie placu. Płyty są lekko uniesione ukośnie nad posadzką. Na lewej dolnej płycie znajduje się lista ofiar katastrofy i data. Pola znajdujące się w posadzce, będące powtórzeniem pól płyt krzyża wierzchniego wypełnione są szkłem lub kamieniem o barwie mlecznej, półprzejrzystym, przez który po zmroku sączy się opalizujące łagodne światło.(...)

Pomnik jest przeznaczony dla jednostki, która tam świadomie przyszła, aby uczcić pamięć, a nie dla zorganizowanej grupy autokarowej. Uniesienie sygnalizuje miejsce, jak również w sposób naturalny ogranicza mimowolne deptanie po krzyżu jako symbolu przez nieuważnych przechodniów.

Przeczytaj także: Akcja Krzyż w oparach absurdu. Relacja na żywo

Obrońcy krzyża w akcji. Zobacz zdjęcia spod Pałacu Prezydenckiego