Kapliczki kontra reklamy McDonalds'a - wystawa na Pradze

W Koneserze można oglądać fotograficzną wystawę przydrożnych krzyży i kapliczek na Białołęce. To fascynujący zapis niejednoznacznego charakteru tego terenu. Przeczytaj recenzję z wystawy.

Z jednej strony oddalona od centrum dzielnica Warszawy jest typową sypialnią, głównie kojarzoną z problemami komunikacyjnymi i ponadgodzinnymi dojazdami do centrum. Z drugiej strony nawet nowoczesne, zamknięte osiedla nie są w stanie zatrzeć pierwotnie wiejskiego charakteru tego obszaru. Owe aporie uwypuklone zostały przez zdjęcia Dariusza Mysłowskiego, który z precyzją i wyczuciem dokumentuje białołęckie pozostałości kultury sakralnej.

Wielość i różnorodność obiektów, które prezentuje wystawia, uświadamia, że nie można ich utożsamiać wyłącznie z kultem religijnym. Krzyże i kapliczki, organicznie wpisane w wiejski krajobraz Polski, spełniały szereg praktycznych funkcji. Były one ważnym punktem orientacyjnym - stawiane przeważnie na rozstajach dróg nie tylko wykazywały podróżnym drogę ("Przy białej kolumnie z świętym Hubertem skręć w lewo"), ale wyznaczały punkty graniczne między wsiami. Przy krzyżach i kapliczkach gromadziła się lokalna społeczność by omówić najistotniejsze sprawy z życia wsi; pielęgnowane przez pokolenia były spoiwem grupowym i symbolem przeżywania autentycznej wiary.

Ta przemijająca już rola przydrożnych krzyży i kapliczek na Białołęce - a zarazem w całej Polsce - uchwycona została na fotografiach Mysłowskiego. Widzimy tam drobne, zapomniane, zbutwiałe krzyżyki przywiązane sznurkiem do drzewa, zardzewiałe, poharatane ciała świętych czy konkurującą z reklamą McDonalds'a wysoką kapliczkę słupkową. Jednak wystawa jest nie tylko zapisem odchodzącej w przeszłość wiejskiej kultury. Krzyże i świątki są świadkami historii, gdyż większość z nich została ufundowana w związku z ważnymi wydarzeniami jak odzyskanie niepodległości czy zażegnanie powodzi. Poza tym są one zapisem zmieniających się mód i estetycznych gustów - figury zdobione są zarówno piękną polichromią jak i kiczowatymi, plastikowymi dodatkami lub choinkowymi ozdobami.

Wystawie towarzyszy promocja książki Bartłomieja Włodkowskiego "Kapliczki, figury i krzyże przydrożne Białołęki".

Białołęckie kapliczki, Dawna Wytwórnia KONESER, ul. Ząbkowska 27/31, budynek 36b, I piętro. Wystawa czynna do 20 X. Wstęp wolny

Przeczytaj także: Korek gigant na Białołęce