Dmuchany radziecki czołg trafił do galerii

Dmuchany radziecki czołg i popiersie antybohatera wykonane z piasku - w galerii Raster znajdziemy alternatywę dla ciężkiej polskiej sztuki pomnikowej.

Zrób to w Warszawie: z Agnieszką Kowalską i Łukaszem Kamińskim

- W Polsce wszyscy się o pomniki kłócą i jest wokół nich mnóstwo negatywnej energii. Nasza wystawa to głos pozytywny. Próba pokazania, że mogą być też ciekawe pomniki, wykonane w innej technice, które zmuszają do głębszej refleksji. Że mogą funkcjonować w zupełnie innej przestrzeni niż ta, do której przywykliśmy - mówi Michał Kaczyński z galerii Raster.

Pomniki wciśnięto tu w nieduże pokoje kamienicy na Hożej, w której mieści się galeria. Dmuchany brezentowy czołg w skali 1:1, autorstwa niemieckiego artysty Michaela Sailstorfera, niemal rozsadza jedno z pomieszczeń. Model T-72, produkowany od lat 70. XX wieku, używany był m.in. podczas sowieckiej interwencji w Afganistanie. Cztery pompy napełniają pojazd powietrzem, by po chwili wyssać je całkowicie. Czołg "oddycha" jak wielki żywy organizm. Momentami wygląda to bardzo zabawnie, na przykład gdy lufa czołgu podnosi się i opada. - To typowy monument polski, taki, na którym od dzieciństwa się bawiliśmy. Ruskie czołgi - wszędzie się na nie dzieciaki wdrapywały, to były takie pomniki-zabawki - wspomina Michał Kaczyński i potwierdza nasze skojarzenia: - To również symbol mężczyzny z całym jego napuszeniem. Mówiący o armii i o świecie politycznym, wciąż zdominowanym przez facetów.

Stojące na cokole w pokoju obok czarne popiersie pięknego mężczyzny Rafał Bujnowski wymyślił podczas pobytu stypendialnego na Martynice. Wykonane z piasku wulkanicznego z tamtejszych plaż, przedstawia Louisa-Auguste'a Cyparisa - bohatera mimo woli, który tylko dlatego, że trafił do więzienia, przeżył w 1902 r. wybuch wulkanu w St. Pierre, który pochłonął 20 tys. istnień ludzkich. - To bardzo współczesny bohater, bo można powiedzieć, że Cyparis był celebrytą, który nie zrobił nic, a zdobył sławę. Taki bohater z przypadku. Bardzo ciekawa jest ten monument z piasku w kontekście pomników, które mamy tutaj w Polsce. Ciężaru związanych z nimi decyzji i znaczeń, które niosą - mówi Michał Kaczyński. "Cyparis" po wystawach w Reykjaviku i Rastrze stanie w St. Pierre jak konwencjonalny pomnik. Będzie miał postument i tablicę, która przypomina fragment plaży z napisanym palcem na piasku imieniem Cyparis.

To może być podobny przypadek jak "Pan Guma" Pawła Althamera, gdy na ulicy staje figura antybohatera i wywołuje więcej dyskusji i refleksji niż niejeden konwencjonalny pomnik.

Alternatywne pomniki w Warszawie

Pan Guma
Podobiznę lokalnego menela, który zmarł z przepicia w wieku 35 lat, postawił przed sklepem na Stalowej artysta Paweł Althamer i młodzi podopieczni tutejszych streetworkerów. Wykonany z nietypowego tworzywa - z gumy - kiwa się tam od 2009 r. Ku przestrodze.

Palma
To jeden z symboli Warszawy, choć nie jest pomnikiem z brązu, ale projektem artystycznym. 15-metrową sztuczną daktylową palmę Joanna Rajkowska ustawiła na rondzie de Gaulle'a w 2002 r. Dla większości warszawiaków jest zabawnym gadżetem miejskim, niewielu dostrzega jakikolwiek jej związek z historią, np. Alej Jerozolimskich.

Pomnik z mgły
To pomysł architekta Marcina Kwietowicza na upamiętnienie ofiar kwietniowej katastrofy smoleńskiej. Mgła miałaby być rozpylana o konkretnej godzinie, przez kilka minut dziennie, na placu przed Pałacem Prezydenckim. - Jednym przypominałoby to mgłę nad smoleńskim lasem w dniu katastrofy. Innym - niemożliwość wyjaśnienia jej przyczyn. Byłoby próbą odpowiedzi na pytania, które się w tym miejscu nagromadziły - wyjaśnia architekt.

Przeczytaj także: Koniec z selekcją w klubach? Urzędnicy mówią dość

Procesja z Madonnami przeszła ulicami Targówka. Zobacz zdjęcia