Szpecą kamienicę na Saskiej Kępie. Znowu nadbudówka

Na przedwojennej kamienicy Lachertów przy Francuskiej 12 wyrasta nadbudówka. Niszczy proporcje jednego z cenniejszych domów Saskiej Kępy. O wstrzymanie prac apeluje Stowarzyszenie ŁADna Kępa. Urzędnicy odpowiadają: - To tylko zmiana kształtu dachu.

"(...) zwracamy się o pilne wstrzymanie powstającej właśnie nadbudowy zabytkowego domu przy Francuskiej 12. Jest to wyjątkowo cenny obiekt, wpisany do ewidencji zabytków (...); według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (str. 8) nie wolno go przebudowywać ani nadbudowywać" - napisali do stołecznego konserwatora zabytków członkowie Stowarzyszenia ŁADna Kępa.

- Psują kolejny wartościowy budynek na Saskiej Kępie - mówi poruszona widokiem nadbudówki Krystyna Bratkowska ze Stowarzyszenia.

Dwupiętrowy dom z długimi loggiami dobrze znają miłośnicy architektury międzywojennej Warszawy. Powstał w 1934 r. dla rodziny Lachertów. Jest dziełem Bohdana Lacherta oraz jego wspólnika Józefa Szanajcy. Obaj architekci należeli do czołówki projektantów ówczesnej polskiej awangardy. Ich budynki wymieniane są w podręcznikach historii architektury.

Dom przy Francuskiej 12 wysoko ocenia historyk sztuki Hanna Faryna-Paszkiewicz, autorka monografii Saskiej Kępy: - Jest oryginalny. Należy do nielicznych "galeriowców" w tej części miasta. Poza tym zaprojektowała go bardzo znana spółka Lachert-Szanajca - podkreśla. W jej książce o architekturze Saskiej Kępy znajdziemy wspomnienie pisarki Danuty Mostwin, której rodzina w domu Lachertów mieszkała przed wojną i w czasie okupacji: "Jest to długa dwupiętrowa willa. Balkony, obiegające ją przez całą długość stwarzają wrażenie okrętu. Wydaje się, że okręt zaraz odpłynie. Odezwą się syreny, a nad płaskim dachem-tarasem jak na głównym pokładzie transatlantyku wystrzelą w niebo kłębiaste szaro-niebieskie dymy... Dom ten więc, zanim wstąpiłam w jego progi, już mnie uniósł, już w nim gdzieś odpływałam, a może tylko przygotowywałam się do zamorskich szlaków... Jesteśmy w ogródku otoczonym murem jak hacjenda. Na wprost - drzwi na klatkę schodową, stąd wejścia na balkony, a dopiero z balkonów do mieszkań: po dwa na każdym piętrze i dwa na parterze".

Od tamtych czasów wygląd kamienicy zmienił się na niekorzyść. Od strony Francuskiej zniknął parkan i ogródek, a w mieszkaniach na parterze ulokowały się sklepy. Z elewacji usunięto okładziny z ciemnego klinkieru (kontrastujące kiedyś z jasnym tynkiem) i ochlapano ściany kostropatą zaprawą pomalowaną na różowo. Inny od przedwojennego jest również obecny kształt okien i drzwi, ale przynajmniej bryła domu zachowała oryginalne proporcje nadane jej przez wybitnych architektów. Powstająca właśnie nadbudówka, choć niewysoka i wycofana w stosunku do fasady, zniekształca cały budynek.

- Robi to prywatna osoba, której sprzedaliśmy strych. Powstaną dwa dodatkowe mieszkania - informuje Magda Szulińska ze wspólnoty Francuska 12. Na zastrzeżenia przeciwników nadbudowy odpowiada: - Tam jest tylko troszeczkę podniesiony dach.

- To nie nadbudowa, tylko przebudowa polegająca na zmianie kształtu dachu. Wysokość domu w najwyższym punkcie pozostanie taka jak dawniej - precyzuje Małgorzata Tytus, rzeczniczka Pragi-Południe. Zapewnia, że wszystko odbywa się zgodnie z prawem. Pozwolenie na tę inwestycję wydał już w 2008 r. dzielnicowy wydział architektury. Ponieważ historyczny obszar Saskiej Kępy figuruje w rejestrze zabytków, zgodę na przebudowę musiał wydać stołeczny konserwator. - W dokumentach jest jego zgoda - oznajmia Małgorzata Tytus. Czemu konserwator to zaakceptował? Nie udało nam się wczoraj dowiedzieć.

Według Hanny Faryny-Paszkiewicz pozwolenie na nadbudowę to poważny błąd:

- Każde zakłócenie proporcji budynku jest niszczeniem dawnej Saskiej Kępy. Zaciera się to, co cenne w jej architekturze.

Przeczytaj także: Są chętni żeby ratować płaskorzeźbę na Saskiej Kępie