Zobacz najbardziej tajemnicze miejsce w mieście [foto]

Grota Elizeum w parku przy Książęcej, jeden z najbardziej tajemniczych zabytków warszawskich, ma szansę na rewitalizację.

Pracownia Jems Architekci sporządziła projekt, a miasto i stołeczny konserwator zabytków starają się o pieniądze z funduszy europejskich. Jak ocenia konserwator Ewa Nekanda-Trepka, potrzeba na to około 27 mln zł.

W sobotę ratusz i stowarzyszenie Nowy Świat urządzili w grocie piknik dla warszawiaków. Wrota tajemniczych podziemi zostały otwarte i można je było zwiedzać, słuchając opowieści o dziejach tego XVIII-wiecznego pawilonu ogrodowego. Powstał on w latach 1776-78 dla księcia Kazimierza Poniatowskiego, który cieszył się opinią utracjusza i znawcy kobiet, ale też mecenasa sztuki. Podziemną rotundę nakrywa ceglana kopuła. Wokół znajdują się cztery wnęki, w których stały ongiś kanapy. Do środka wchodziło się długim korytarzem. Nazwa Elizeum nie była przypadkowa - nawiązywała do mitologicznej podziemnej siedziby prawych dusz i wiecznej wiosny. Tu rolę muz grały kochanki księcia - Józefka Bodachowska, a później Agnieszka Truskolaska. Teraz przed wejściem powstał mural z cieniem takiej damy i napisem po francusku: "Elizeum dla przyjaciół i pięknych pań".

To niezwykłe wnętrze chciało obejrzeć tak wielu ludzi, że ledwo mieścili się w środku. - Zawsze marzyłem, by zajrzeć do rotundy. Nie spodziewałem się, że jest tak ogromna - mówił pan Adam, który przyszedł tu z wnuczkami.

- Już trzy lata temu obiecaliśmy, że z grotą Elizeum miasto coś musi zrobić. Zaczęliśmy od konkursu studenckiego na zagospodarowanie groty. Teraz projekt przekazaliśmy profesjonalnym architektom. Staramy się o pieniądze na remont i myślę, że to magiczne miejsce za kilka lat odzyska swój blask - zapowiada wiceprezydent Warszawy Włodzimierz Paszyński.

Maciej Miłobędzki z pracowni JEMS Architekci: - Czeka nas wiele pracy, bo wnętrze jest potwornie zawilgocone. Zostawimy budowlę w takim kształcie, w jakim się zachowała, by utrzymać nastrój magii. Dodajemy jednak zaplecze przy nowym wejściu. Przed 200 laty do rotundy wchodziło się przez sztuczną grotę, już nieistniejącą. Nie możemy odtworzyć jej w tym samym miejscu, bo rosną tam drzewa. Powstanie tuż obok.

Architekci planują też odtworzenie XVIII-wiecznej latarni w stylu chińskiej pagody, która przez otwór w kopule dostarczała światło do wnętrza rotundy. Jedyną współczesną ingerencją we wnętrzach byłyby posadzki wykonane z gładkiego kamienia. - Nie chcemy definiować funkcji budynku - dodaje Miłobędzki. - Elizeum może być przeznaczone do zwiedzania, z możliwością urządzania tu wystaw, z zapleczem sanitarnym i gastronomicznym.

- Renowacja nie będzie prosta. Cegła jest nasączona wodą. Gdy zacznie się ją osuszać, konstrukcja może runąć. Zimą w środku wody jest po kostki - uważa Marek Ostrowski, który prowadził w środku badania.

Spacery po nieodbudowanej Warszawie z Jerzym S. Majewskim

Zobacz jak wyglądała Warszawa zburzona po Powstaniu Warszawskim. Galeria kadrów z filmu "Miasto ruin"