Pamięć o Holocauście przed pomnikiem Bohaterów Getta

Zaśpiewaj dziś o ostatnich żyjących Żydach w Europie! - krzyczał do mikrofonu Andrzej Seweryn. Przed pomnikiem Bohaterów Getta na Muranowie w całkowitej ciszy słuchało go kilkaset osób.

Występ Andrzeja Seweryna był częścią warszawskich obchodów VI Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holocaustu. Stojąc na stopniach pomnika, aktor odczytał fragment poematu "Pieśń o zamordowanym żydowskim narodzie". To jeden z najbardziej wstrząsających utworów z czasów okupacji. Jego autor - poeta i dramaturg Icchak Kacenelson - zginął w 1944 r. w Auschwitz.

Na placu przed pomnikiem Bohaterów Getta, który specjalnie na tę okazję oświetlono na pomarańczowo i niebiesko, aktorzy Teatru Żydowskiego śpiewali pieśni o Zagładzie. Duchowni różnych wyznań odmówili ekumeniczną modlitwę za ofiary Holocaustu. Delegacje władz państwowych, samorządowych i organizacji społecznych złożyły wieńce u stóp monumentu.

- Ta wasza tutaj obecność to gwarancja, że koszmar nigdy już nie powróci. Że naszym dzieciom nikt nie "wyhaftuje smutnych oczu rudą krwią" - przywołał poezję Baczyńskiego wiceprezydent Warszawy Włodzimierz Paszyński. Aktorka Gołda Tencer zaczęła przemówienie od kołysanki. - Piosenkę tę śpiewały matki żydowskie swoim dzieciom. A potem nie było już Arki Nowego, żeby je schować na dalsze życie - mówiła.

Bardziej kameralny charakter miało późniejsze spotkanie na ulicy Próżnej, w czasie którego odczytywano imiona ofiar Zagłady. Uczestniczyła w tym m.in. grupa młodzieży z Klubu UNESCO z Raszyna.

- To są prawdziwe imiona dawnych mieszkańców naszej miejscowości. Znamy je z książki, którą o Żydach z Raszyna i Falent napisała pani Honorata Kaszuba - mówiła opiekunka grupy Grażyna Desperak-Kilińska.

Do mikrofonu podchodziły też osoby, które chciały powiedzieć o swoich bliskich.

- Moja mama nazywała się Dwojra Chwat, była najstarsza z sześciorga rodzeństwa. Wszyscy łącznie z nią zginęli w 1942 r. w Treblince - wspominała Teresa Kowalewicz.

Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holocaustu ustanowiony został 1 listopada 2005 r. przez ONZ. Obchodzony jest 27 stycznia, w rocznicę wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau w 1945 r. Uroczystości w Warszawie przygotowali wspólnie fundacja Shalom i stołeczny ratusz. Ulicami miasta jeździł stary tramwaj z gwiazdą Dawida. Część warszawiaków odpowiedziała na apel organizatorów i o godz. 18 w oknach domów oraz na Facebooku zapaliła Światła Pamięci.

Spacery po nieodbudowanej Warszawie z Jerzym S. Majewskim