Pięć kilometrów wiedzy o polskim wrześniu 1939 r.

Kopie dokumentów skradzionych przez Niemców po zajęciu Warszawy we wrześniu 1939 r., a po upadku III Rzeszy przejęte przez Amerykanów - wróciły do Polski. Wczoraj przekazano je do Archiwum Akt Nowych.

Niemcy natychmiast po zajęciu Warszawy przejmowali dokumenty wytworzone przez polskie ministerstwa. Ledwo zakończyły się walki o stolicę Polski w 1939 r., a wraz z żołnierzami Wehrmachtu pojawili się w niej oficerowie niemieckiego wywiadu. Zabierali m.in. dokumenty ze Sztabu Głównego Wojska Polskiego i ministerstw. Wywieźli je do Berlina, Po wojnie trafiły do National Archives w Waszyngtonie.

- Te polskie dokumenty to część z pięciu i pół kilometra zakupionych przez nas kopii mikrofilmów. Większość to materiały niemieckie dotyczące września 1939 r. Są to m.in. dokumenty Naczelnego Dowództwa Wehrmachtu, Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych, korpusów armijnych i dywizji piechoty. Są rozkazy, dokumenty, mapy - mówi dr Barbara Berska, zastępca naczelnego dyrektora Archiwów Państwowych. Dotąd z tych materiałów można było korzystać tylko w Waszyngtonie.

- Od wielu lat zajmujemy się wyszukiwaniem za granicą archiwaliów dotyczących Polski. Zakupujemy je i przekazujemy do podległych nam placówek - mówi dr Berska i wyjaśnia, że skopiowany w Ameryce zbiór nosi nazwę Mikrofilmów Aleksandryjskich. Amerykanie przejęli dokumenty w 1945 r. Podczas sowieckiej blokady Berlina przerzucono je do Anglii, a w 1953 r. do Alexandrii pod Waszyngtonem, gdzie je zmikrofilmowano.

- Pierwsza część tego zbioru została skopiowana i przewieziona do Polski jeszcze w PRL-u, teraz będą skanowane - opowiada Berska. Zapowiada kolejne rewelacje. - Rozmawiamy ze Szwedami, do Archiwum Akt Dawnych już niedługo zostaną przewiezione dokumenty dotyczące Polski z czasów potopu szwedzkiego.

Przeczytaj także: Absolutny unikat w muzeum: krzyżacka madonna