Hity polskiego designu w stolicy. Brakuje tylko muzeum

Otwierana dziś w Muzeum Narodowym wystawa "Chcemy być nowocześni" jest wołaniem o pomoc: bezcenne zbiory polskiego wzornictwa XX w. marnują się w magazynach! W Warszawie musi wreszcie powstać muzeum designu.

O tym, gdzie i jak są przechowywane dzieła polskich projektantów XX w. ze zbiorów Muzeum Narodowego, pisaliśmy w marcu 2010 r. Tkwią w ciasnych pomieszczeniach dawnej stajni pałacu Bielińskich w Otwocku Wielkim (na południe od Karczewa). Gdy rok temu dotarła tam grupa zagranicznych dziennikarzy piszących o designie, zachwytom nie było końca. - Macie fantastyczne zbiory mebli, ceramiki i tkanin. Dlaczego ich nie pokazujecie? - dziwiła się Laura Traldi z pisma "Interia".

- Musi w końcu powstać muzeum designu - apelował na naszych łamach dr Józef A. Mrozek, znawca historii wzornictwa.

Tylko 180 obiektów

Od tamtej pory nic się nie zmieniło. W pełnym regałów i skrzyń otwockim magazynie duszą się prawdziwe skarby - od przedwojennych mebli Jana Kurzątkowskiego o szlachetnych liniach i makat w stylu art deco projektowanych przez Lucjana Kintopfa, po ubiory z Hofflandu i Mody Polskiej. Na wystawę "Chcemy być nowocześni" kuratorki zbioru - Anna Maga, Anna Frąckiewicz i Anna Demska - z bólem serca wybrały "tylko" 180 obiektów pochodzących z lat 1955-68.

Dla polskiego designu była to dekada wyjątkowa. Po czasach stalinizmu i izolacji od świata nasi projektanci poczuli powiew wolności. Ich styl był kolorowy, pełen młodzieńczej energii, zachłanny na nowinki z Zachodu. Autorzy ceramiki inspirowali się rzeźbami Henry'ego Moore'a, a projektanci wzorów na tkaninach naśladowali obrazy Joana Miro, Pabla Picassa i Paula Klee. - To najbardziej atrakcyjny okres naszego wzornictwa - mówi Anna Maga.

Na ciągnącym się wzdłuż sali podeście stanęły wydobyte z magazynu lekkie krzesła ze sklejki (m.in. proj. Teresy Kruszewskiej), eksperymentalne fotele z tworzyw sztucznych (proj. Romana Modzelewskiego), ceramiczne naczynia o organicznych kształtach (proj. Doroty Duszniak i Lubomira Tomaszewskiego), poszukiwany przez kolekcjonerów aparat fotograficzny Alfa (proj. Krzysztofa Meisnera i Olgierda Rutkowskiego). Na ścianach zawisły bajecznie kolorowe tkaniny (m.in. proj. Magdaleny Abakanowicz). Odtworzono też dwa wnętrza z epoki: eleganckie i ekstrawaganckie.

Muzeum Designu nie jest planowane

Należąca do Muzeum Narodowego kolekcja designu jest najcenniejsza w Polsce. Liczy blisko 24 tys. obiektów. Swój początek miała w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego. Dyrektor IWP Wanda Telakowska, odchodząc na emeryturę, przekazała je muzeum. Zdaniem kuratorek Ośrodka na wystawy i magazyny potrzeba blisko 3 tys. m kw. powierzchni. Problem w tym, że znaleźć w Warszawie odpowiednie miejsce nie jest wcale łatwo. - Paradoksalnie taniej byłoby wybudować Muzeum Designu od nowa, niż wynająć jakąś poprzemysłową halę, bo takie obiekty na ogół wymagają ogromnych nakładów na remont - mówi Anna Maga.

Marek Kraszewski, dyrektor miejskiego biura kultury, ma propozycję: - Niech muzeum zgłosi się do nas oficjalnie. Szukamy teraz nowego miejsca dla Muzeum Teatralnego, możemy również rozejrzeć się za odpowiednim lokalem na ekspozycję wzornictwa.

Dyrektor nie jest na bieżąco, muzeum już zwróciło się do miasta z prośbą o wskazanie miejsc na galerie designu. Z kolei Ministerstwo Kultury w przysłanym do "Gazety" oświadczeniu umyło ręce: "W chwili obecnej w MKiDN nie jest planowane utworzenie Muzeum Polskiego Designu".

Wystawę "Chcemy być nowocześni. Polski design 1955-68 z kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie" można oglądać w Muzeum Narodowym (Al. Jerozolimskie 3) od piątku do 17 kwietnia. Kuratorki: Anna Maga, Anna Frąckiewicz, Anna Demska.

Przeczytaj także: Uwolnić polski design ze skrzyń

Tydzień w Warszawie na zdjęciach. Zobacz najlepsze