Czego brakuje na Pradze? Pierwsze takie badania

Międzynarodowy konkurs dla młodych architektów Europan poprzedziły unikatowe badania Kamionka i Grochowa. Co z nich wynika?

Na Kamionek spadła megainwestycja - Stadion Narodowy. Grochów czeka na siedzibę dla Sinfonii Varsovii przy ul. Grochowskiej. Zaczyna się remont pl. Szembeka. Praga-Południe zmienia się dotąd głównie "na wyczucie". Co chcieliby robić mieszkańcy w swojej dzielnicy? - nikt dotychczas nie zawracał sobie tym głowy. Pan inżynier-demiurg czy włodarz mądrala dawali odpowiedź, plan zagospodarowania czy jakąś inwestycję, uszczęśliwiali z urzędu i zza biurka.

Przestrzenna syntaksa i mniejszości

- Trzeba połączyć psychologiczne badanie ludzi, życia społecznego i struktury przestrzeni we wzajemnych relacjach. Po raz pierwszy w Polsce korzystaliśmy poza uczelnią z teorii space syntax, by ocenić dostępność przestrzenną, wskazać, gdzie lokować usługi, w których miejscach występuje ryzyko zachowań antyspołecznych - mówi Aga Skorupka, psycholożka środowiskowa z Lifespace i doktorantka Uniwersytetu w Nowym Jorku. Z zespołem skończyła badania, które zamówił stołeczny ratusz. Obejmowały Kamionek, część Grochowa, obszar między torami kolejowymi przy Dworcu Wschodnim a Grochowską, Wiatraczną i Lubelską.

Raport będzie wkrótce prezentowany władzom Pragi-Południe. Skorzystają też z niego uczestnicy "największego europejskiego konkursu idei" Europan 11 (odbywa się on co dwa lata, jest przeznaczony dla architektów do 40. roku życia). Każde z państw uczestników zgłasza swój lokalny temat, Warszawa zaproponowała przekształcenie terenów poprzemysłowych przy ul. Podskarbińskiej "w wielofunkcyjną dzielnicę mieszkaniową".

- Projektowanie miasta jest możliwe dopiero wtedy, kiedy poznamy styl życia i potrzeby różnych grup mieszkańców. Nie należy ulegać i robić tylko tego, czego chce większość - przypomina Piotr Pindor, architekt i urbanista, współautor opracowania.

- Dostaliśmy dane demograficzne i statystyczne z dzielnicy. Dowiedzieliśmy się z nich np., że 15 proc. zameldowanych na Pradze-Południe podaje ukraińską narodowość. Liczne są też mniejszości wietnamska i romska. Trzeba o tym pamiętać, planując zmiany i różne inwestycje - przypomina Joanna Szczepańska, architektka i psycholożka środowiskowa.

Od zadomowionych po różnorodnych

Co wynika z badań? Ponad 60 proc. skarży się na dramatyczny brak miejsc do spotkań. Stąd sugestia badaczy: każda nowa inwestycja powinna je ułatwiać. Mieszkańcy w różnym wieku chwalą zmodernizowany park Obwodu Pragi AK z placem zabaw dla dzieci. Ale podobnych "miejsc integracji" jest za mało. Brakuje placów zabaw z zapleczem gastronomicznym.

Zaskakujące wnioski płyną z innej analizy: mieszkańcy tej części Pragi-Południe samochodem jeżdżą na zakupy na krótkie kilkukilometrowe dystanse. Jeśli wybierają się do innych dzielnic, chętniej wybierają transport publiczny. Argumentują: "bo tak jest taniej i szybciej".

Biuro Lifespace przeprowadziło badania na próbie małej, lecz starannie dobranej. Mieszkańcy w wieku od 12 do 87 lat zostali podzieleni na cztery grupy: ? zadomowionych (najstarsi, spędzają czas głównie w domu albo w parku); ? zapracowani i wymagający (ambitni, aktywni, krytyczni); ? dynamiczni i pozytywnie nastawieni (najmłodsi, lubią tu mieszkać, jeżdżą głównie samochodem, narzekają na nudę i brak inwestycji); ? różnorodni (część pracuje, część na emeryturze).

- Nikt nie robił takich badań przed konkursem. Dlatego Warszawie należy się szacunek - uważa Piotr Pindor.

Dzięki nim łatwiej będzie architektom z Polski czy Europy wymyślać przekształcenia terenów poprzemysłowych przy Podskarbińskiej (blisko Mińskiej wskazywanej jako niebezpieczna) w atrakcyjną część Pragi-Południe. Na zdobywcę I nagrody w Europanie czeka 12 tys. euro. Wyniki poznamy w połowie roku.

Przeczytaj także: Co Praga będzie mieć z Euro 2012? WC obok Narodowego