Szmulki i Michałów

Radzymińska, Łochowska, Siedlecka, Wiosenna, Wołomińska, Śnieżna, Grodzieńska, Folwarczna, Wiosenna, Białostocka i Kawęczyńska to ulice dawnych Szmulek. W dobie panowania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego rozciągające się tu grunty Targówka wydzierżawione zostały przez monarchę faktorowi królewskiemu, a także liwerantowi wojskowemu Ajzykowi Szmulowi Jakubowiczowi zwanemu też Szmulem Zbytkowerem i jego żonie Judycie. Stąd cały ten teren zaczęto nazywać Szmulowizną. Potomek Szmula Zbytkowera Majer Szymon Flatau sprzedał Szmulowiznę rodzinie Brühlów. Brühl rozparcelował pola. Naprędce wytyczył nowe ulice o dość chaotycznym przedbiegu.

57

Na parterze wysokiej kamienicy sprzed 1914 r. przy Kawęczyńskiej 4 znajdziemy sklep Szuflada. Możemy kupić setki niepotrzebnych rzeczy na prezenty oraz m.in. bilety do warszawskich teatrów.

58

Po drugiej stronie ulicy przy Kawęczyńskiej 9/13 wznosi się długi, ceglany budynek mieszczący Warszawską Fabrykę Farb Graficznych. To jeden z nielicznych znakomicie zachowanych praskich budynków przemysłowych z przełomu XIX i XX w.

59

W budynku z lat 20. na Kawęczyńskiej 12 przed 1939 r. mieściło się gimnazjum im. Marii Skłodowskiej-Curie. Nauczycielkami fizyki i chemii były dawne asystentki wielkiej uczonej - panie Smorawińska i Rammowa.

60

Jońskie półkolumny, groźne gryfy, efektowny łamany dach to gmach administracyjno-mieszkalny zajezdni tramwajowej przy Kawęczyńskiej 16 (proj. Juliusz Dzierżanowski) z 1925 r.

61

Piętrowa, drewniana oficyna przy Kawęczyńskiej 26 jest jak kamieniczka. Zdaniem Jarosława Zielińskiego, autora "Atlasu dawnej architektury ulic i placów Warszawy", powstała około -1900 r. lub nieco wcześniej i należała być może do Edmunda Burkego. Przed 1914 r. drewniane kamieniczki były na Pradze czymś powszechnym. Na wzór rosyjski malowano je na żółtobrązowo.

62

Przy Kawęczyńskiej 39 niespodzianką jest ukryty w mroku podwórka maleńki, parterowy dworek. Na szczycie widnieje data budowy 1903.

63

Przy Kawęczyńskiej 38 mieściła się niegdyś Warszawska Fabryka Drutu, Sztyftów i Gwoździ założona w 1899 r. Budynki pochodzą z pierwszych lat XX w., a projektantem części z nich był Kazimierz Loewe.

64

Za budynkami dawnej fabryki drutu (Kawęczyńska 36) skryła się Wyższa Szkoła Menedżerska (proj. Czuba, Latoszek i Partnerzy).

65

Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego (Kawęczyńska 53) wzorowana jest na wczesnochrześcijańskiej Bazylice św. Pawła za Murami. Pierwotny projekt przygotował Łukasz Wolski, późniejsze modyfikacje wprowadził Hugo Kuder.

Inicjatorem wzniesienia kościoła był książę Michał Radziwiłł, właściciel Nieborowa, człowiek religijny do granic dewocji (od jego imienia okolice bazyliki zwane są Michałowem). Zmarł nie doczekawszy budowy, inwestycję finansowała jego żona - Maria. Prace rozpoczęto w 1907 r. Gdy mury sięgnęły niemal gzymsu, wybuchła pierwsza wojna światowa. Z Włoch udało się jeszcze sprowadzić 24 wielkie kolumny z granitu. Korpus kościoła kończyli przez całe lata międzywojenne księża salezjanie, którym powierzono opiekę nad bazyliką. Ale tak naprawdę budowa świątyni zakończyła się w 1999 r. gdy zrealizowano przewidzianą w projekcie Wolskiego wysoką dzwonnicę.

1 2  następne »