Budynek NBP wygląda jak trumna. Jak go przerobią?

Wypięknieją przykurzone elewacje Narodowego Banku Polskiego, ale tylko te z kamienia, m.in. od strony Świętokrzyskiej. Przyszłość tzw. trumniaka, niskiego budynku od strony pl. Powstańców Warszawy, jest niepewna.

Remont - i przebudowa wnętrz od strony Świętokrzyskiej - już się zaczął. Inwestycja potrwa do września przyszłego roku. - Elewacje oczyścimy. Ubytki uzupełnimy, płyty z wapienia i granitu zostaną zakotwione, całość zaimpregnujemy - zapowiada Piotr Pazderski, kierownik budowy z firmy Warbud.

Ulica była bezlitosna

Kompleks NBP między Świętokrzyską a Warecką zaprojektował znakomity architekt Bohdan Pniewski (1897-1965). Nie dożył ukończenia budowy. Niską część gmachu od strony pl. Powstańców Warszawy zaprojektowała Barbara Czerwińska z pracowni zmarłego mistrza. Jej elewację - zwycięzcy odrębnego konkursu: plastyk Mirosław Duchowski, architekt Jerzy Łoziński i konstruktor Eugeniusz Karwatka.

Stołeczna ulica była w stosunku do tej elewacji bezlitosna. "Trumna polskiej złotówki" - tak określiła dzieło z połowy lat 70. Nazwa nie wzięła się znikąd. Długa, niska część NBP na parterze ma szyby, ale wyżej już tylko "ślepe", ponure okładziny z aluminium.

- Miała się kojarzyć z otwartym sejfem - podpowiada prof. Duchowski. Dlatego nad wejściem do hali elewacja jest przerwana, a szczelinę wypełnia szkło. - Chcieliśmy, by ta ściana była płynnie wygięta, a nie załamana pod kątem. Lecz budżet był bardzo ograniczony - 12 tys. dol. Wtedy, w latach 70. i za takie pieniądze, firma Hunter Douglas nie potrafiła tego zrobić inaczej - mówi prof. Duchowski.

Koncepcja w czynie społecznym

- Ta część budynku jest paskudna. Każda listewka z aluminium ma teraz inny kolor. Nie tylko elewacja się zdegradowała, ale cały ten pawilon - nie kryje Tadeusz Deszkiewicz, p.o. zastępcy dyrektora departamentu komunikacji i promocji w NBP.

W oficjalnym komunikacie informuje: "NBP ma świadomość degradacji estetycznej i technicznej budynku Oddziału Okręgowego NBP w Warszawie. Dlatego trwają prace nad nową koncepcją architektoniczną i funkcjonalną obiektów".

- Też się wstydzę obecnego wyglądu tej elewacji od strony pl. Powstańców Warszawy. Dlatego w czynie społecznym przygotowałem koncepcję jej modernizacji. Albo trzeba ją wymienić, albo wszystko zburzyć. Próbuję do tego przekonać NBP - zdradza prof. Mirosław Duchowski.

Elewacja miałaby być wykonana z lepszego materiału, a okładziny z aluminium miękko i płynnie wygięte nad wejściem.

Szlachetnie utlenione aluminium

Prof. Duchowski za "trumniaka" się nie obraża, bo uważa, że ważne budynki w centralnej lokalizacji mają nieraz dziwne nazwy. Jest Dom pod Sedesami (PKO BP przy Marszałkowskiej), Czapka Generalska (rotunda), Dom pod Biustonoszem (na rogu Nowego Światu i Chmielnej) itd. Tylko nijaka architektura, która nikogo nie grzeje ani nie ziębi, pozostaje nienazwana.

- To było jedno z nielicznych nowoczesnych rozwiązań tego czasu w Warszawie. Prawdziwy skok technologiczny, nowatorskie rozwiązanie i konstrukcja - przekonuje prof. Duchowski.

Przedstawiciele młodszego pokolenia architektów (niektórzy) nie kryją ciepłych uczuć w stosunku do "trumniaka". Architekt Jakub Szczęsny z pracowni Centrala twierdzi, że nieregularne utlenianie się okładzin z brązowego aluminium na elewacji NBP dodało mu szlachetności. W reportażu "Gazety" "Kopulaki - nasza PRL-owska miłość" przekonywał: - Teraz za podobny efekt inwestorzy na Zachodzie płacą krocie.

Przeczytaj także: Apartamentowiec i biura w miejscu fabryki słodyczy