Neonowy boom na pawilonie meblowym Emilia

Zapaleniem odnowionego neonu na pawilonie meblowym Emilia rozpocznie się w sobotę warszawski festiwal projektowania. Ratowanie starych neonów stało się w Warszawie wręcz modne.

Niestety, zanim tak się stało, wiele z nich trafiło na złom. Zniknęły "Maszyny do Szycia" z Marszałkowskiej, neony kin Atlantic, Moskwa czy Polonia. Podzieliły los wielu modernistycznych budynków okresu PRL-u, tj. kina Skarpa, pawilonu Chemii czy Supersamu.

Przełom nastąpił ok. 2000 r., kiedy miłośnicy neonów z pokolenia 30-latków zaczęli działać - uwrażliwiać na ich piękno, ratować. Zawiązało się nieformalne stowarzyszenie Piękne Neony, którego członkowie (m.in. Łukasz Gorczyca z galerii Raster i Robert Jarosz) zbierali archiwalia, stare zdjęcia i pocztówki. W 2004 r. projekt muzeum neonów autorstwa Magdaleny Piwowar i Grzegorza Piątka zwyciężył w studenckim konkursie Architektury-murator. W maju 2006 r. artystka Paulina Ołowska we współpracy z Fundacją Galerii Foksal odnowiła piękną "Siatkarkę" z lat 60. na pl. Konstytucji. Wreszcie w listopadzie 2007 r. "Gazeta" zorganizowała wystawę "Polski neon" w Pałacu Kultury ze zdjęciami warszawskich neonów autorstwa Ilony Karwińskiej - Polki mieszkającej w Londynie. Wydaliśmy też album z tymi fotografiami. Na wystawie Ilona pokazała uratowane przed zniszczeniem neony: Berlin z Marszałkowskiej i Ambasador z Al. Ujazdowskich (własność ambasadora Luksemburga). Od tego czasu udało jej się jeszcze w porę przechwycić neony ze sklepu Tkaniny Dekoracyjne z ul. Nowowiejskiej i z kina Praha. Teraz szuka ściany w Warszawie, na której te neony po renowacji mogłyby być eksponowane.

Przychylnym starym reklamom świetlnym miejscem jest TR Warszawa przy Marszałkowskiej 8. Tu w 2007 r. odnowiono neon "Teatr" z lat 70., tu odbyła się też wystawa archiwalnych materiałów firmy Reklama, która od lat 50. produkowała najciekawsze warszawskie neony, a teraz je renowuje (archiwum trafiło ostatecznie do zbiorów Muzeum Sztuki Nowoczesnej). Na dniach, w otwieranej właśnie w teatrze kulturalnej knajpce Delikatesy.TR, będziemy mogli podziwiać dwa neony "Delikatesy" z lat 80. uratowane z pl. Wilsona.

Dużo jest podobnych inicjatyw, trudno wymienić wszystkie - właściciele klubokawiarni Warszawa Powiśle ulokowanej w okrąglaku dawnych kas biletowych stacji PKP zbierają fundusze na renowację swojego neonu (tę akcję wspomogła Architektura-murator, sprzedając cegiełki na wczorajszy bal architektów w SARP-ie, z których dochód zostanie przeznaczony na ten cel). Fundacja Krystyny Jandy zadeklarowała, że zrobi wszystko, by odnowić neon przejętego właśnie przez nią kina Ochota. Dlatego w Warszawie właściciele sklepów i punktów usługowych już wiedzą, że starych neonów nie wyrzuca się na śmietnik.

W ratowanie cennych neonów zaangażowało się też Muzeum Sztuki Nowoczesnej, które po naszej wystawie "Polski neon" zadeklarowało, że stworzy neonową kolekcję. Piękna odnowiona "Skarpa" zdobi już wnętrze tymczasowej siedziby Muzeum przy ul. Pańskiej 3. - Generalnie staramy się, by neony mogły przetrwać w ich oryginalnych lokalizacjach. A "Skarpę" - jako przykład bardzo dobrego wzornictwa - planujemy włączyć do ekspozycji stałej naszego muzeum na pl. Defilad - mówi Marcel Andino Velez z MSN.

Trudno się więc dziwić, że inaugurację organizowanego przez Muzeum festiwalu projektowania Warszawa w Budowie uświetni odpalenie kolejnego odnowionego neonu - "Emilii" - który zniszczony zniknął z budynku w 2002 r. W samym pawilonie wśród eksponowanych tam na co dzień mebli zobaczymy festiwalową wystawę z klasycznymi krzesłami z lat 50.-70. XX w. z kolekcji Muzeum Narodowego i ASP oraz pracami 30 projektantów młodego pokolenia (meblami, lampami, przedmiotami dekoracyjnymi), które do 22 listopada będzie tam można nie tylko oglądać, ale też kupować.

Inauguracja festiwalu projektowania Warszawa w Budowie w pawilonie meblowym Emilia i mieszczącej się za nim siedzibie Muzeum Sztuki Nowoczesnej w sobotę o godz. 18. Wstęp wolny.

Przeczytaj także: Zniknie kolejny neon?