"WA: HARMONIA. Japoński design dziś"

W salach Instytutu Wzornictwa Przemysłowego będzie można obejrzeć 161 przedmiotów codziennego użytku zaprojektowanych przez znanych japońskich designerów, m.in. Naoto Fukasawę.

Wystawa "WA: HARMONIA. Japoński design dziś", po prezentacji w Paryżu, Budapeszcie i Essen, trafi do Warszawy. W terminie 15 stycznia - 28 marca 2010 będzie ją można oglądać w salach Instytutu Wzornictwa Przemysłowego.

WA: Harmonia. Japoński design dziś

Zamysłem wystawy jest prezentacja, na przykładach obiektów japońskiego design, idei "WA", oznaczającej stan harmonii we wszystkich dziedzinach życia. Wystawie będą towarzyszyć wykłady, warsztaty i pokazy, których celem będzie przybliżenie japońskiej kultury i tradycji.

Kuratorzy ekspozycji, której celem jest pomoc w zrozumieniu charakteru współczesnego wzornictwa japońskiego, postanowili jako klucz do niej wyeksponować cechy obiektów nawiązujące do "WA" (synonim idealnej zgody, która musi królować między wszystkimi istnieniami, w tym ożywionymi i nieożywionymi. Z czasem termin ten zaczął również oznaczać "rzeczy japońskie").

Przykładem takiego pojmowania japońskiego wzornictwa mogą być pary wydające się na pierwszy rzut oka całkowicie antagonistyczne, np.: naturalny/sztuczny, rękodzieło/przemysł, tradycja/technologia współczesna, wiejski/miejski, małe przedsiębiorstwo/wielkie przedsiębiorstwo.

Obiekty wyeksponowane zostały według podziału na 12 kategorii (odpowiadających różnym typom użytkowania, m.in. zastawa stołowa, kuchnia i łazienka, zabawki i artykuły dla dzieci, ubrania i konfekcja) oraz sześć słów kluczowych, ilustrujących koncepcje, uczucia i gusta obecne we wzornictwie japońskim: Kawaii (uroczy), Kurafuto - (niepowtarzalny), Kime (finezyjny), Tezawari (zmysłowy w dotyku), Minimaru (minimalistyczny) i Kokorokubari (przemyślany)*.

Wystawa „WA: HARMONIA. Japoński design dziś”, jest kolejną, po prezentacji m.in. szwedzkiego design, prezentacją dobrych praktyk światowego wzornictwa, organizowaną przez Instytut Wzornictwa Przemysłowego w ramach projektu Zaprojektuj Swój Zysk. Wystawę przygotowała Japan Foundation. Celem tej założonej w 1972 roku instytucji jest promocja dialogu pomiędzy Japonią a innymi krajami za pośrednictwem kultury.

Krzysztof Bielski, Dyrektor ds. Upowszechniania Wzornictwa, Instytut Wzornictwa Przemysłowego:

'WA: Harmonia. Japoński design dziś', wystawa przygotowana przez Japan Foundation, to trzecia prezentacja światowych dobrych praktyk wzorniczych w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego w ramach projektu Zaprojektuj Swój Zysk. Przedstawia przedmioty codziennego użytku, powstałe przede wszystkim z ostatnich latach oraz kilkanaście ikon wzornictwa lat powojennych. Podzielona na sekcje według 12 kategorii i 6 słów kluczy, w prosty sposób obrazuje zjawisko japońskiego designu. Pokazujemy ją nie dlatego, aby zrealizować marzenie o Polsce jako drugiej Japonii. Mamy nadzieję, że polscy przedsiębiorcy i projektanci, do których wystawa jest kierowana w sposób szczególny, odnajdą w niej wiele inspiracji do projektowania i wdrażania do produkcji dobrze zaprojektowanych przedmiotów. Oraz że znajdą powody do harmonijnej współpracy.

Słowa Kluczowe - Wyjaśnienie

Kawaii >>> Uroczy

Obecnie w Japonii określenie "kawaii" ma wiele znaczeń, których wspólną cechą jest nadanie opisywanemu przedmiotowi pozytywnej wartości. "Kawaii" oznacza więc: "piękny", "zachwycający", "szarmancki", "dopasowany". "Kawaii" w opisach bytów żywych, uczuć i zjawisk określa się jako: "łagodność", "skromność", "delikatność".

Kurafuto >>> Niepowtarzalny

Początkowo pod pojęciem "Kurafuto" rozumiano "przedmioty wytworzone ręką", zwłaszcza wyroby rzemiosła artystycznego. Słowo to z czasem nabrało dużo szerszego znaczenia: oznacza produkty, które wytworzone w nowych technologiach lub z nowych materiałów - zachowują cechy dawnego rzemiosła. "Kurafuto" jest także używane jako określenie przedmiotów naśladujących wyroby rzemieślnicze. Obecnie w Japonii produkcja takich przedmiotów zainspirowanych dawnym rzemiosłem ciągle wzrasta.

Kime >>> Finezyjny

Termin "kime" oznacza przede wszystkim "ziarno" albo "słój drzewa", ale również "delikatne linie widoczne na powierzchni" albo "tkaninę bardzo delikatną w dotyku". Stąd też określenie "kimekomayaka" ("z bardzo delikatnego ziarna"), jest używane, żeby na przykład, określić pracę wykonywaną z niezwykłą starannością. Perfekcyjne wykończenie najmniejszego nawet detalu jest w Japonii szczególnie cenione, gdyż jest synonimem produktu wysokiej jakości.

Tezawari >>> Zmysłowy w dotyku

Dla Japończyków zmysł dotyku mocno związany jest z oceną jakości przedmiotu. Dlatego na przykład sposób porcelana Arita, wyprodukowanej w tradycyjnej technologii rzemieślniczej, daje oprócz wzrokowej przyjemności także przyjemność dotykania palcami gładkiej powierzchni porcelany. Przedmioty wykonane z laki bywają albo doskonale gładkie, albo lekko ziarniste. W obydwu przypadkach ocena ich wykończenia dotykiem dostarcza odbiorcy doznań natury estetycznej.

Minimaru >>> Minimalistyczny

Japończycy rozróżniają dwie koncepcje piękna plastycznego. Pierwsza, zdefiniowana w wielkim sanktuarium Toshogu w Nikko, kładzie nacisk na obfitość i splendor. Druga, której doskonałym przykładem jest miasto Katsura zbudowane na początku XVII wieku, stawia na prostotę i powściągliwość. Piękno czystych form ma wszelkie atuty, aby zostać dobrze przyjętym na Zachodzie, a minimalizm (idący w parze z funkcjonalnością) często obecny jest w przedmiotach używanych przez Japończyków w życiu codziennym.

Kokorokubari >>> Przemyślany

W świadomości Japończyków istotną zaletą wzornictwa jest przemyślane dostosowanie przedmiotów do potrzeb człowieka tak, by umilały one życie codzienne. Kluczową rolę gra koncepcja, na bazie której tworzy się produkty. Przykładem może być toaleta wyposażona w automatyczny, komputerowo sterowany system spłukiwania, co zwiększa higienę i komfort lub cyfrowy aparat fotograficzny, który automatycznie "wykrywa" uśmiechniętą twarz i włącza obiektyw w idealnym momencie, by zrobić dobre zdjęcie.

'WA: HARMONIA. Japoński design dziś'; Instytut Wzornictwa Przemysłowego, ul. Świętojerska 5/7, Warszawa; Termin: 15 stycznia - 28 marca 2010 r.