Unikalna osada fabryczna sprzed 100 lat. Zobacz zdjęcia
Fot. Bartosz Bobkowski / AG
Inaczej niż pełna kontrastów Łódź, przed 140 laty Żyrardów stał się przemysłowym miastem idealnym. Układ urbanistyczny powstał w latach 70. XIX w. z inicjatywy ówczesnych właścicieli fabryki Karola Augusta Dittricha i Karola Hielle. Do dziś przetrwał bez zmian. Obok dzielnicy przemysłowej ciągnącej się wzdłuż spiętrzonej w kilku miejscach rzeki założono dzielnicę mieszkaniową. Niemal wszystkie budynki są czerwonej cegły. W XIX w. i na początku XX w. światli właściciele wznieśli tu domy robotnicze, szkoły, szpital, przytułek, ochronkę, resursę, kantor, dom ludowy, budynki straży pożarnej, rzeźnię, pralnię i aż trzy neogotyckie kościoły.
Pierwsze hale fabryczne, zaprojektowane przez wybitnego architekta Jana Jakuba Gaya, stanęły w Żyrardowie w latach 1823-1833. Trzy dziesięciolecia później Żyrardów był już największym w świecie producentem tkanin lnianych. W końcu XIX w. sprzedawał wyroby w 40 własnych sklepach w największych miastach Królestwa Polskiego i Cesarstwa Rosyjskiego. Swoją nazwę zawdzięcza francuskiemu inżynierowi Filipowi de Girardowi (1775-1845), słynnemu dyrektorowi technicznemu tutejszych zakładów, którego racjonalizatorskie wynalazki (zwłaszcza mechaniczna przędzalnia lnu) usprawniły produkcję..
Po pierwszej wojnie światowej miasto mocno podupadło, jednak zupełny upadek zakładów nastąpił po przemianach ustrojowych w 1989 r. Niewiele brakowało by wielkie jak zamki hale fabryczne zostały zburzone. Dziś Żyrardów powili odradza się. Ogromne gmachy fabryczne są remontowane powoli zmieniają się w luksusowe apartamentowce z loftami. Dziś cała osada fabryczna o powierzchni 70 hektarów oraz ponad 170 budynków figuruje w rejestrze zabytków.
-
Unikalna osada fabryczna sprzed 100 lat. Zobacz...
gw_jest_nedzna
06.02.12, 18:58
Bardzo mi się spodobał ten artykuł. Wiedziałem, że Żyrardów jest unikatowym miasteczkiem fabrycznym, ale nigdy tam nie byłem i nie wiedziałem, że jest aż tak ciekawy.Tak na marginesie, to »
-
Re: Unikalna osada fabryczna sprzed 100 lat. Zoba
nowotka1
07.02.12, 08:37
Rzeczywiście, Żyrardów powstał za prywatne pieniądze. Tyle, że były to mądre pieniądze. W Łodzi i na polach wilanowskich też zainwestowano prywatne pieniądze. I co?»

